Bezittingen in Frankrijk. Hoe zit het met de erfbelasting?

15576

“Op deze wereld is niets zeker, behalve de dood en de belastingen.”

Benjamin Franklin (1706-1790)

Ruim 200 jaar na dato is deze uitdrukking nog steeds een waarheid als een koe. Sterker nog: indien een Nederlander met een tweede huis in Frankrijk overlijdt, worden zijn erfgenamen niet alleen met de Nederlandse, maar ook met de Franse fiscus geconfronteerd!

Erfbelasting na overlijden

Als iemand overlijdt, gaan zijn bezittingen en schulden (de erfenis) naar zijn erfgenamen. Het kan zijn dat er over de erfenis erfbelasting betaald moet worden. Of er daadwerkelijk erfbelasting betaald moet worden door de erfgenamen, hangt af van een groot aantal factoren, zoals (onder andere):

  • de inhoud van het testament (een goed testament kan erfbelasting besparen!);
  • het aantal erfgenamen;
  • de waarde van de erfenis; en
  • de hoogte van de vrijstellingen.

Op grond van de Nederlandse wetgeving (Successiewet 1956) wordt er voor de vraag of er in Nederland erfbelasting verschuldigd is gekeken naar het totale vermogen (waar ook ter wereld gelegen) van de overledene. Dit betekent dat ook de waarde van het vakantiehuis in Frankrijk en het saldo op de Franse bankrekening in de Nederlandse aangifte erfbelasting moeten worden opgenomen. De aangifte erfbelasting moet in Nederland binnen 8 maanden na het overlijden worden ingediend.

Op grond van de Franse wetgeving (‘Code General des Impôts’ ) moet er ook in Frankrijk een aangifte erfbelasting worden ingediend indien de overledene bezittingen in Frankrijk had. Van groot belang: sinds de inwerkingtreding van de Europese erfrechtverordening (op 17 augustus 2015) is er niets aan het bovenstaande veranderd! De Europese erfrechtverordening ziet namelijk niet op fiscaalrechtelijke (belastingtechnische) aspecten. In dat opzicht houdt ieder land zijn eigen regels.

Aangifte erfbelasting in Frankrijk

Frankrijk heeft een ‘slim’ systeem. Zodra de Franse bank op de hoogte is van het overlijden van een rekeninghouder, zal de Franse bankrekening worden geblokkeerd. Het Franse banksaldo zal pas door de bank worden vrijgegeven indien de erfgenamen aantonen dat:

  1. er een Franse aangifte erfbelasting bij de Franse Belastingdienst is ingediend, én
  2. er door de Franse Belastingdienst een verklaring is afgegeven dat de erfbelasting is betaald (‘certificat d’aquittement’), dan wel dat er in Frankrijk geen erfbelasting verschuldigd is (‘certificat de non-exigibilité’).

De verplichting om een aangifte in Frankrijk in te dienen geldt ook indien het reeds op het eerste gezicht zeker is dat er geen erfbelasting in Frankrijk verschuldigd zal zijn! De hoofdregel (voor Nederlanders met een vakantiehuis in Frankrijk) is dat de Franse aangifte binnen twaalf maanden na het overlijden moet worden ingediend bij het belastingkantoor voor “nietingezetenen” te Noisy le Grand (Frankrijk). De renten (‘intérêts de retard’) en boeten (‘pénalités) kunnen fors oplopen bij het te laat indienen van de Franse aangifte erfbelasting.

Met betrekking tot de Nederlandse en de Franse aangifte erfbelasting bestaan grote verschillen. Zo dient de Franse aangifte te worden ingevuld op diverse door de overheid verstrekte formulieren, te vinden op www.impots.gouv.fr.

Daarnaast gelden er in Frankrijk specifieke regels met betrekking tot het opnemen van uitvaartkosten en de waarde van de inboedelgoederen. Een ander groot verschil is dat de verschuldigde erfbelasting in Frankrijk direct betaald moet worden bij het indienen van de aangifte.

Vrijstellingen en tarieven voor de erfbelasting in Frankrijk

In Frankrijk kent men de volgende vrijstellingen voor de erfbelasting:

Verkrijger Vrijstelling
de langstlevende echtgenoot/pacsé volledig vrijgesteld
ascendant/kind € 100.000,00
broer/zus € 15.932,00
neven/nichten € 7.967,00
overige verkrijgers € 1.594,00

 

Indien men meer krijgt dan de vrijstelling, zijn de volgende tarieven van toepassing:

I. Tussen echtgenoten en ‘pacsés’     II. Bloedverwanten in rechte lijn  
< € 8.072 5%   < € 8.072 5%
€ 8.072 – € 15.932 10%   € 8.072 – € 12.109 10%
€ 15.932 – € 31.865 15%   € 12.109 – € 15.932 15%
€ 31.865 – € 552.324 20%   € 15.932 – € 552.324 20%
€ 552.324 – € 902.838 30%   € 552.324 – € 902.838 30%
€ 902.838 – € 1.805.677 40%   € 902.838 – € 1.805.677 40%
> € 1.805.677 45%   > € 1.805.677 45%

 

NB. Een stiefkind wordt in Frankrijk vanuit fiscaalrechtelijk perspectief gezien als een derde, en wordt, anders dan in Nederland, voor 60% belast!

Verkrijging krachtens levensverzekering in Frankrijk

Indien in de erfenis een levensverzekeringspolis zit, zal de erfgenaam in sommige gevallen nog een aanvullende aangifte moeten doen. Of deze aanvullende aangifte moet worden ingediend (en of de erfgenaam Franse erfbelasting moet betalen) hangt af van de volgende vragen:

  • Wanneer is de overledene de levensverzekering aangegaan?
  • Wanneer zijn de premies voor de levensverzekering betaald?
  • Welke leeftijd had de overledene op het moment van het betalen van de premies?
  • Wat is de waarde van de polis?

Zo maar enkele aandachtspunten die u hopelijk aan het denken zetten!

Wij zijn u graag van dienst bij het opstellen en indienen van de aangifte erfbelasting in Frankrijk. Liever zien we u nog ietsje eerder, zodat door het maken van een slim testament wellicht erfbelasting in de toekomst kan worden bespaard. Voorkomen is immers beter dan genezen. Misschien krijgt Benjamin Franklin dan toch nog ongelijk!

Ook hebben wij een speciale website voor u gemaakt met allerlei informatie rondom het Franse erfrecht.

Mr. Stan van Heijst, notaris gespecialiseerd in Frans recht
Mr. Desiree van den Hoonaard, kandidaat-notaris, gespecialiseerd in Frans recht
Mr. Nadine Naaborg-Lievens, juriste, gespecialiseerd in Frans recht
Marieke van der Linde, secretaresse sectie Frans recht
Gerda Verhoef, secretaresse sectie Frans recht